Cloud computing is een volgende stap op de ladder van IT-integratie.  Hoe grootschaliger we bepaalde oplossingen kunnen maken, des te economischer de oplossing in principe wordt. Echter, door eigen IT-diensten buiten de bedrijfspoort te plaatsen, wordt het aspect ‘vertrouwen’ opeens een stuk relevanter. Konden we vroeger met Firewalls en andere beveiligingsoplossingen het kwade zelf buiten de deur houden, nu moeten we vertrouwen op de veiligheidsgarantie van de verschillende aanbieders.

Nu is het vanzelfsprekend dat de meeste cloud-aanbieders zichzelf prima zullen certificeren, zich laten auditen en garanties kunnen geven over hun eigen services.  Maar dat ontslaat je als organisatie niet van de verantwoordelijkheid ook zelf die verspreide veiligheid – als je verschillende cloud-leveranciers hebt – als geheel te kunnen overzien, toetsen, certificeren en auditen. Kun je aan het eind van het jaar aantonen dat al je IT-diensten, die zowel binnen als buiten de onderneming zijn uitgevoerd, voldeden aan je eigen governance? En voldoen ze aan de geldende compliance-eisen voor jouw bedrijfstak?

In een eerdere blog beschreef ik dat op dit moment het naar de cloud brengen van eigen IT-diensten geen echt probleem meer is.  Door virtualisatie kan op vele plaatsen rekenkracht worden aangeboden. Daarnaast kunt u uw eigen data op de locaties laten opslaan en aldaar gebruiken. Maar rekenkracht is gewoon een vervangbare utility, uw data echter is uw intellectuele eigendom, dat veelal onvervangbaar is.  Stringente regels rond data opslag zijn dus vanuit governance en compliance erg belangrijk.

Migratie
Het blijkt uit onderzoek ook dat veel bedrijven juist die migratie van hun data een heikel punt vinden. Hoe veilig wordt het gemigreerd? Hoe veilig wordt het beheerd? Hoe zeker is het dat ik er altijd bij kan? Hoe zeker kan ik het terughalen, terwijl er geen verborgen kopie achterblijft? Allemaal vragen die niet alleen vooraf moeten worden beantwoord, maar ook tijdens de looptijd bewaakt moeten blijven.

Het is met data naar de cloud brengen anders dan geld naar de bank brengen. Geld is universeel. De fysieke euro die u heeft ingelegd, hoeft u niet terug te krijgen, zolang de munt of munten die u terugkrijgt maar de waarde van een euro hebben. Met data is dat anders. Data is niet universeel maar specifiek. Een enkele bit die corrupt is geworden, kan een dataset al onbruikbaar maken. Data is in de meeste gevallen onvervangbaar.

Daarnaast wordt van sommige data verlangd dat aantoonbaar is hoe het is verwerkt, door wie het is bewerkt en wat de ontstaansgeschiedenis van een document is.  Relevante informatie die de geldigheid van een document aangeeft. Nog een reden om de levenscyclus van data – en de informatie die het in zich heeft – voor belangrijke documenten nauwlettend te volgen. Kortom, voor sommige processen is het dataverwerkingsproces erg procedureel en strikt voorgeschreven.

Compliancy en governance
Gelukkig zijn er steeds meer geautomatiseerde systemen die ondersteuning kunnen bieden op het gebied van governance, risicomanagement en compliance. Deze systemen zijn in principe altijd gebaseerd op een grote hoeveel log- en monitorgegevens over hoe bepaalde data en systemen in de tijd gezien de eindinformatie zijn geworden. Bijvoorbeeld of een applicatie wel SOX-compliant heeft gefunctioneerd. Of een bewerking wel in een beveiligde omgeving heeft plaatsgevonden. Of een audit daarover wel volgens SAS70 is uitgevoerd. Kortom een hele keten van vastleggingen die uiteindelijk naar een eindconclusie leiden dat het betreffende document als geheel compliant is. En voldoet aan de eigen governance-regels.

Daarnaast wil men tegenwoordig meer inzicht in de veiligheidsrisico’s die in en rond het data-opslag en verwerkingsproces aanwezig waren. Het vervelende van data is dat het makkelijk kan worden gestolen, zonder dat men het opmerkt. Een risico-inschatting aan welke gevaren die data heeft blootgestaan, is dan wel zo fijn. Waren er inbraken? Zijn die op tijd en veilig afgeweerd?  Draaide de applicatie in een geborgde, veilige en virtuele omgeving?

Security intelligence
Onze RSA-security groep is steeds vaker betrokken bij het inrichten van de hele keten van security en genoemde ‘trust-zaken’. Van het monitoren en loggen van elke activiteit diep in de infrastructuur tot het kunnen aantonen van compliance en governance. Van de authenticatie van iedereen die iets in of rond de infrastructuur wil of moet doen, tot het volgen van alle datastromen en verwerking. En van anti-fraudediensten om websites te beveiligen tot het beveiligen van potentieel dataverlies.

Het is zelfs zo dat bij het ‘ontdekken’ van bepaalde ongewone of verdachte activiteiten we met een ‘radar’ diep de infrastructuur in te kunnen gaan om deze af te speuren naar deze activiteit. Hierbij wordt het toepassing van security intelligence steeds belangrijker. Het op basis van een veelheid van informatie proactief kunnen reageren op mogelijke bedreigingen. Big Data is ook de beveiligingswereld binnengekomen.

Zoals ik in mijn eerdere blog al zei ‘de cirkel van security, compliance en vertrouwen moet rond zijn’. Van begin tot eind moeten alle functies als één geheel met elkaar kunnen functioneren. Cloud computing, en nog meer cloud storage, dwingt ons die oplossingen te ontwikkelen. Een systematische aanpak van de hele keten van security, risico en compliance management.  Hiermee kan de gebruikersidentiteit worden zeker-gesteld, de transacties die zij doen goed worden gemonitord en tenslotte kan de data die uit die transactie wordt gegenereerd, veilig worden bewaard.

Tegenpolen
Door de hele keten op die wijze beschouwen, is tevens een prima verdediging tegen cybercrime mogelijk. Vertrouwen en criminaliteit zijn elkaars tegenpolen, echter de systemen op dit gebied zijn grotendeels hetzelfde. Met een wapen kun je aanvallen, maar je ook verdedigen. En zo bouwen we ook de IT-verdediging steeds vaker op.  Met actief beherende én actief verdedigende systemen. In de cloud is immers geen plaats meer voor passieve beveiliging.

We leven in een vreemde tijd.  Alle signalen wijzen erop dat onze maatschappij wezenlijk aan het veranderen is. Niet alleen de IT-zaken waarover ik op deze blog veel schrijf, maar ook de maatschappij zelf. We zien die nieuwe orde langzaam vorm krijgen.  De wereldwijde angst van de terreurdreiging na 9/11 – de zogenaamde ‘Global War of Terror’ – is langzaam aan het wegebben. China is op weg de grootste economie van de wereld te worden.  Nieuwe economieën in Azië en Zuid-Amerika ontwikkelen zich snel, met het bekende vallen en opstaan. In sommige gebieden schudden bevolkingen het juk van dictaturen van zich af, zoals vorig jaar de Arabische lente toonde. Kortom, net zoals in de jaren 50 van de vorige eeuw, is zich na een wereldwijd conflict een nieuwe economie en wereldorde aan het ontwikkelen.

Limieten
Ook op het gebied van voedsel en grondstoffen lopen we tegen limieten aan.  De Club van Rome beredeneerde dit al in 1972 in het rapport ‘The Limits to Growth’, die deze limieten berekenden. Nu pas worden de grenzen echter werkelijk zichtbaar. We zullen op een geheel andere wijze met ons voedsel en de grondstoffen moeten omgaan om alle 7 miljard – over 25 jaar zelfs 9 miljard – mensen van eten en goederen te voorzien. We moeten overgaan op een andere manier van voedsel verbouwen, verwerken en consumeren. Er gebeuren mooie innovaties op dat gebied, maar die vragen wel een andere inrichting van onze landbouw en het ecosysteem er omheen.

Ook zullen we anders met onze grondstoffen moeten omgaan. Veel nieuwe technieken zijn beschikbaar, maar ook dit vraagt flinke veranderingen van het ecosysteem en dus van gevestigde belangen. Zonne-energie met zonnecellen is voor het eerst in Europa – tegen de huidige brandstofprijzen en zonder subsidies – economisch net zo rendabel geworden als olie of gas.  Voorwaar een tipping point om werkelijk een nieuw ecosysteem voor duurzame energie op te bouwen.

Nieuw
In deze veranderende wereld houdt EMC vanaf 20 mei haar jaarlijkse gebruikers-event EMC World in Las Vegas. Zo rond de 10.000 klanten en partners horen daar wat er nieuw is op het gebied van IT en hoe de business daarbij gebaat is. En dat is veel. Eigenlijk te veel om allemaal te volgen.  Er rolt een Tsunami van IT-innovaties over ons heen. Van Cloud tot Big Data.  Van virtualisatie tot tablet. Van nieuwe vormen van cybercrime en security tot nieuwe sociale media. De uitdaging voor elk bedrijf op unieke momenten zoals deze, is zich met alle inspanning te richten op die nieuwe maatschappij en economie. Zowel de technologie (de kennis), de techniek (de dingen) en de toepassingen (het gebruik) daarvan in razend tempo ontwikkelen. Zowel vanuit de eigen R&D omgeving als via gerichte acquisities. Omdat de meeste ‘nieuwe’ ideeën nog steeds ontstaan in start-ups, is deze wijze van binnenhalen van nieuwe kennis cruciaal. EMC heeft daar intussen een goede naam opgebouwd. Wat betreft het aantal geslaagde acquisities staan we hoog in de top 10. Het ontwikkelen en verwerven van de juiste Intellectual Property (IP) is immers van belang om straks de vruchten te kunnen plukken van die oplossingen, en dus de toekomst van je bedrijf zeker te kunnen stellen.

Mogelijkheden en consequenties
EMC World staat dan ook in het teken van ‘Transformatie’. Transformatie van onze IT, transformatie van hoe we IT gebruiken en tenslotte transformatie van onszelf. Hoe kunnen we met al deze nieuwe IT-voorzieningen in die veranderende wereld nieuwe kansen creëren? Onze economie op een veel duurzamere manier inrichten? Onze voedselketen vele malen efficiënter en effectiever maken? Onze kennismaatschappij vele stappen voorwaarts brengen? De verworvenheden van de informatietechniek zijn een belangrijke drijver voor de nieuwe vorm van onze samenleving. Maar deze verandering erkennen, vraagt durf en creativiteit. We zullen oude structuren moeten afbreken en een uitdagend nieuw pad moeten inslaan. We herkennen de mogelijkheden, maar nog lang niet alle consequenties. Dat vraagt leiderschap en visie.

De veranderende wereld komt snel op ons af, met ongekende mogelijkheden en kansen. En informatietechniek is in belangrijke mate zowel de initiator als de aanbieder van oplossingen. Ingenieurs hebben al eeuwen lang de wereld helpen verbeteren, datzelfde gebeurt nu weer. De wereld draait gewoon door.

Dat de hoeveelheid data die we met elkaar creëren, elk jaar weer groter is, weet iedereen intussen wel. Of de groei van data ooit eens zal gaan afvlakken lijkt onwaarschijnlijk.  Niet alleen de hoeveelheid data neemt toe, ook de data die we actief en ‘realtime’ willen gebruiken, groeit.  We willen steeds grotere files creëren, verzenden, doorzoeken, verwerken etcetera.  Dat vraagt niet alleen grotere, maar vooral snellere opslagmogelijkheden.  De zogeheten I/O-capaciteit van storage, de snelheid waarmee data kan worden opgeslagen én gelezen, moet aanzienlijk omhoog als we willen voldoen aan de eisen van de markt.

Nog steeds wordt het merendeel van al onze gegevens wereldwijd opgeslagen op een magnetische drager, zoals tape en disks.  En magnetisme kent zijn grenzen wat betreft dynamiek.  Onze schijfjes worden nog wel groter, maar weinig sneller.  Dus er zijn andere technieken nodig. Hier komt de elektronica ons te hulp.  Met de zogeheten solid state geheugens, elektronische componenten die gegevens kunnen opslaan, kunnen we razendsnel schrijven en lezen.  We noemen dit soort geheugen ook wel ‘Flash-drives’.  Sinds de ontwikkeling van deze Flash-geheugens zijn deze geheugens steeds groter en sneller geworden. EMC bouwde als eerste in 2008 zogeheten Enterprise Flash Disks (EFD) in zijn opslagsystemen.  Hoewel Flash disks nog steeds aanzienlijk duurder zijn dan ‘ouderwetse’ draaiende magnetische disks, worden deze EFD’s toch steeds meer geleverd.  De reden: de groeiende behoefte aan zeer hoge I/O performance van applicaties.

Data dichtbij de server

Intussen proberen we ook met ander oplossingen de I/O performance voor de applicatie te verhogen.  Een mogelijkheid is de storage ‘dichterbij’ de applicatie te brengen.  De afgelopen 10 jaren hebben we uit efficiencyoverwegingen data steeds meer centraal opgeslagen.  Ook beheer, veiligheid en het delen van data kan op die manier veel beter worden uitgevoerd. Echter, de data kwam wel verder van de server en de applicatie te staan.  Via grote storage-netwerken werd de data van en naar de server gebracht.  En juist daar zit op dit moment een potentieel voordeel.  Als we in staat zijn de data – die een applicatie op een gegeven moment nodig heeft – alvast dichtbij de server op te slaan, dan kunnen we de vertraging van het netwerk opheffen.  En als we dan ook nog snelle EFD’s gebruiken kan de I/O performance een stuk verbeteren.  Dat is precies wat we op dit moment zien gebeuren.

Snelle storage
Eigenlijk weer een stukje terug in de tijd naar Direct Attached Storage (DAS), elke server zijn eigen opslag.  Maar nu wel op een intelligentere manier.  We brengen via het netwerk alleen díe gegevens naar de server die op dat moment nodig zijn.  Verder blijft de data efficiënt centraal bewaard en beheerd. We zien diverse start-ups die zich op deze markt voor snelle storage hebben gestort.  En met redelijk succes want iemand die echt snelle performance nodig heeft, kan op deze – weliswaar duurdere – wijze toch die snelheid halen.  En die snelheid kan op vele manieren benut worden.  Om bijvoorbeeld grotere files toch binnen redelijke tijd te verwerken.  Maar ook om een oude applicatie sneller te maken in plaats van deze te herschrijven.

Een andere ontwikkeling zou kunnen zijn om de applicatie ‘midden’ in de storage te plaatsen.  Nu storage-platforms allemaal gevirtualiseerd zijn en op gewone X86- standaardarchitecturen draaien, kan een gevirtualiseerde applicatie natuurlijk ook ‘in’ de storage pool draaien.  Dichter bij de data kun je niet zijn, bijna ondergedompeld in de opslag je data verwerken. We werken bij EMC met beide oplossingen.  Echter essentieel is dat we met deze mooie oplossingen niet het kind met het badwater weggooien.  We zijn juist ooit van aparte storage afgestapt, omdat verspreide en niet beheerde data duur, inefficiënt en onbeheersbaar was.  Dus de data op die Flash drives, dichtbij de applicatie, moet onder beheer blijven van de centrale opslagsysteem.  En gelukkig kan dat prima.

Beweging
Tegenwoordig is veel storage management geautomatiseerd.  Met technieken als Fully Automated Storage Tiering (FAST) kunnen we alle data prima managen wat betreft het op dát moment beste opslagmedium.  Dat kan in de centrale storage, óf het verder weggeplaatste archief, óf ‘ergens’ bij een cloud-leverancier. Maar natuurlijk óók op een Flash disk dicht bij een applicatie.  We brengen op die manier de gewenste data op de meest efficiënte en effectieve plaats.  Het is duidelijk: de storage-branche is volop in beweging.  Het is mooi te mogen werken in het centrum van deze dynamische informatiewereld.

Nu met virtualisatie een nieuw moment van consolidatie van computer-infrastructuren aanbreekt, kijkt ook het onderwijs naar dit fenomeen.  De bijbehorende standaardisatie en de daaruit volgende mogelijkheden voor cloud computing zijn immers heel aantrekkelijk.  De afgelopen tien jaar is de hoeveelheid ICT binnen scholen enorm gegroeid.  Niet alleen ten behoeve van administratie en uitvoering, maar zeker ook voor lesmateriaal, zelfstudie en werkopdrachten en stages.

Begrijpelijk dat de onderwijssector kijkt of het deze groeiende ICT-inspanning, welke geen kernactiviteit van het onderwijs is, door derden kan laten uitvoeren.  En dan spreken we in deze tijd natuurlijk direct over cloud-oplossingen.  Het liefst wil men daarbij een zo’n breed mogelijk aanbod dat geschikt is voor zoveel mogelijk leerlingen. Bijna alle scholen maken gebruik van vele gemeenschappelijke applicaties, die de basis vormen van een landelijk curriculum.  Daaromheen is echter nog een veel groter, gedifferentieerder aantal applicaties welke door individuele scholen zijn gekozen en/of voor specifieke vakken nodig zijn.

Generatie Y
Leerlingen zijn natuurlijk al jarenlang gewend aan de cloud.  De meesten hebben eigen apparatuur en hebben allerlei IT-faciliteiten van hun school helemaal niet (meer) nodig.  Ze hebben email-accounts in vele netwerken van allerlei sociale media en hebben een geheel eigen wijze van communiceren.  De Generatie Y redt zichzelf prima in de informatiemaatschappij. Wat overblijft voor de school, is het aanbieden van goedgekeurde content op onderwijsgebied – de lessen, practica en examens – en het degelijk monitoren en registreren wat een leerling wel of niet heeft gevolgd.  Dat is een garantie voor de kwaliteit van het diploma immers.  Daarnaast is het belangrijk privacy van de leerlingen te beschermen en te zorgen voor een geborgde vastlegging en beheer van zijn leerresultaten.

We zien ook steeds meer leermateriaal via web-omgevingen komen.  Google, Microsoft en Apple hebben indrukwekkende curricula op allerlei gebied.  Ook Nederlandse uitgevers ontwikkelen mooie digitale leerprogramma’s.  Dus het operationeel hebben van eigen onderwijs applicaties zal in de toekomst, waarschijnlijk, verder afnemen.  Nog een reden dus om langzaam naar de cloud te verschuiven en de het gemak en de schaalbaarheid van utility-computing te gaan gebruiken.

Daarmee wordt ook de noodzaak voor grote data-opslagomgevingen voor scholen minder.  Een groot deel van de leeromgeving zit ‘ergens’ in de cloud en de resterende administratieve data – die dan wel goed beveiligd en beschikbaar zal moeten zijn – is beperkt.  Zelfs de studentenadministratie kan centraal via het bronbestand lopen; elke leerling in Nederland is immers bij de overheid al bekend.  Op één centrale plaats administratie en beheer, zoals Zweden dat al jaren doet.  Kan het nog makkelijker?

1200 scholen in één cloudoplossing
In Noord-Ierland is in 2000 een project gestart om de ICT van zowel lagere als middelbare scholen centraal uit te voeren.  Het project Classroom 2000 (C2k) brengt 1200 scholen en 350.000 leerlingen en leraren samen in één cloudoplossing.  De Noord-Ierse overheid ondersteunt dit initiatief met een budget van weliswaar 170 miljoen Pond, maar de besparingen zijn groot omdat de ICT- kosten per leerling met ruim de helft dalen.

De nieuwe service creëert een dynamische en toekomstvaste leeromgeving.  Scholen krijgen een grotere flexibiliteit en keuze in hoe ICT in hun curriculum kan worden ingezet.  Draadloze mogelijkheden maken ‘het nieuwe werken’ mogelijk, zowel in het klaslokaal, in en rond de school maar ook thuis.  En de keuze voor PC, laptop, tablet of smartphone is er één van de leerling of leraar zelf.  Het beveiligde systeem zorgt daarnaast voor goede authenticatie en gemonitorde toegang.

Een prachtig voorbeeld van een schaalbare onderwijs-cloud die klaar is voor de toekomst en flinke besparingen oplevert.  Centrale back-up en archiefdiensten zorgen ervoor dat de scholen toegang hebben tot een bijna ongelimiteerde hoeveelheid opslag.  Northgate Managed Services verleent alle beheer en support voor deze eerste Europese landelijke onderwijs-cloud.

VCE, de joint venture van VMware, Cisco en EMC, leverde de geïntegreerde bouwstenen voor deze cloud-oplossing, de zogenaamde Vblocks.  Deze innovatieve bouwstenen zijn als rijklare auto’s, direct inzetbaar en bijzonder schaalbaar.  Daarnaast is alle techniek verstopt onder de motorkap en vraagt nog nauwelijks beheer.  Hierdoor kan Northgate deze services zeer goedkoop uitvoeren.  Winst voor de belastingbetaler.

Onderwijs is de toekomst
Ook in Nederland zien we het onderwijs in deze richting bewegen.  Het SURFnet/Kennisnet innovatieprogramma, dat eind 2011 ten einde kwam door het wegvallen van subsidie, heeft natuurlijk al veel bijgedragen aan de ICT- vernieuwing in het onderwijs.  Een volgende stap zou het voorbeeld van Noord-Ierland volgen en alle voordelen van de cloud ook voor de Nederlandse leerlingen en leraren creëren.  Onder andere de ROC’s hebben er wel oren naar wat wel blijkt uit deze blog van Willem Karssenberg.

Naast innovatief en gereed voor de toekomst, ook een aanzienlijke besparing, als we cijfers van- Noord Ierland bekijken.  Onderwijs is immers de toekomst van onze samenleving.  En om dat te borgen is een goede en goedkope ICT- infrastructuur noodzakelijk.  Een onderwijs-cloud heeft al die beloften in zich.  Waar wachten we nog op?

De medische industrie is ontstaan uit de praktijk.  Reeds eeuwen geleden werd de ‘best practice’ van allerlei behandelingen, natuurgeneeswijzen en medicinale kruiden van generatie op generatie doorgegeven.  Met de komst van de boekdrukkunst kon dit in boeken worden vastgelegd en met de ontwikkeling van informatietechniek werd het beschikbaar in allerlei snelle en toegankelijke databases.

Vervolgens is de medische wereld in een enorme versnelling gekomen, omdat onderzoek kon worden ondersteund met allerlei digitale gereedschappen, waardoor in steeds hoger tempo nieuwe medicijnen en geneeswijzen ontstonden.  Verder leveren de elektronische scantoepassingen een totaal nieuwe kijk op ziekten en afwijkingen, die nieuwe therapieën en steeds meer gerichte geneeswijzen mogelijk maken.

Omwenteling
Kortom, de medische wereld heeft door de elektronica en later met de digitalisering grote ontwikkelingen doorgemaakt. Digitalisering en automatisering maakt het mogelijk steeds dieper in het menselijk lichaam te kijken, in te grijpen en het menselijk leven langer en beter te laten zijn.  Echter die innovatie heeft ook zijn keerzijde: we hebben enorm veel historie van de afgelopen jaren en zelfs eeuwen.  Alle wijsheid is nog lang niet in ‘kunstmatige’ intelligentie omgezet, als dat al ooit mogelijk zou zijn.  Daarnaast zijn de meeste medische gegeven nog gewoon van papier of opgebouwd uit ‘ouderwetse’ foto’s en negatieven.

De omslag naar een geheel vernieuwde mogelijkheid van werken, levert altijd problemen op met de historie.  Moeten we alles omzetten of wachten of we het nodig hebben?  Ik herinner mij dat we eind jaren 80 bij Fokker van 2- dimensionaal tekenen werkelijk overschakelden naar 3D-modelleren met een geheel digitaal productmodel.  Wat te doen met al die oude tekeningen – calques soms nog – en de fysieke 3-dimensionale mallen en gereedschappen?  Goede raad was duur.  Heel erg duur. Uiteindelijk zijn we in eerste instantie alleen dié tekeningen digitaal gaan maken die direct digitaal nodig waren.  De filosofie was dat als 70 -80 % van een samenstelling was gedigitaliseerd, we de rest op dat moment gingen digitaliseren.  Op die wijze konden we per component die kostbare omzetting vorm geven.

Reis naar digitalisering
Zoiets geldt natuurlijk ook voor patiënten.  Op een gegeven moment ontstaat digitale informatie uit onderzoeken.  Mocht relevante informatie uit eerdere onderzoeken belangrijk zijn voor de therapie, dan is het zinvol die ‘oude’ informatie ook te digitaliseren om althans de ‘component-set’ voor een therapie geheel in hetzelfde formaat te hebben.  Oude informatie die opeens actueel wordt – iemand krijgt complicaties op een oude botbreuk – dan kan die oude röntgenfoto wellicht worden gedigitaliseerd en in het nieuwe digitale dossier worden opgenomen.  Zo zullen we van geval tot geval – op basis van een algemene policy – moeten besluiten hoe we de reis naar digitalisering verder zullen afleggen.

Op dit moment zien we in de medische wereld dat veel informatie al digitaal wordt gegenereerd, bewaard en beschikbaar gesteld.  Begrijpelijk, het is zoveel beter en effectiever dan de oude methode van papier.  Vele nieuwe applicaties ontstaan om deze informatie te beheren, te automatiseren, te borgen en onderdeel van een totaal logistiek zorgproces te brengen. En omdat al die nieuwe informatie goed moet worden opgeborgen en bewaard, ontstaat ook behoefte aan een Digitaal Zorg-archief.  Een goede bergplaats voor al die digitale – of later gedigitaliseerde – informatie.  Toegankelijk voor iedereen die daar de noodzaak en toestemming voor heeft.  Het begin van een digitaal medisch dossier, vol met informatie over patiënten, hun onderzoeken, hun behandelingen en de resultaten en uitkomsten.

EPD en privacy
We spreken vaak over een elektronisch patiënten dossier(EPD), op heel veel plaatsen wordt daar momenteel in hoog tempo aan gebouwd.  Rest de vraag hoe met die informatie om te gaan door artsen, patiënten en andere verzorgers.  Meer een toegangskwestie dan een vraagstuk van wat je vastlegt.  EMC heeft in Finland een prachtig nationaal EPD gebouwd, omdat de Finnen een goede mogelijkheid hebben om hun privacy te beheren.  Hun identiteitskaart bevat een chip waarmee dat kan worden geregeld. Op die chip kan een Fin enerzijds ‘open informatie’ plaatsen zoals bloedgroep, medicijnen en allergieën, opdat medische verzorgers daar in een noodsituatie iets aan hebben.  Ik zeg ‘kan’ want het is niet verplicht; maar als je dat niet doet, heb je uiteindelijk jezelf ermee.  Daarnaast kan de patiënt met de kaart en een password bij een arts of verzorger heel gericht toegang verlenen tot zijn dossier.  Simpel en eenvoudig.  Als je de kaart uit de lezer trekt, is het dossier weer gesloten, tenzij je die open wilt laten staan.

De techniek brengt ons alle mogelijkheden voor open en gelijktijdig privacy borgende oplossingen.  Aan de ICT-afdelingen de vraag hoe we doorgaan met het gestructureerd en open opslaan en archiveren van al die medische data.  Samen met verschillende partners zijn we daar intussen mee bezig.  Opslag in een medische cloud lijkt de logische weg natuurlijk.  Cloud-oplossingen die open staan voor samenwerking en uitwisseling van gegevens, maar natuurlijk wel op basis van privacy-borging, goede authenticatie en gegarandeerde beschikbaarheid.

Bedrijfskritisch
Een hele opgave, maar elke reis start met een eerste stap.  Eén van onze partners heeft zelfs op YouTube een leuk animatiefilmpje gemaakt van hun digitale zorgarchief.  Leuk om even te bekijken omdat het in 2,5 minuut de hele oplossing in beeld brengt.  De huidige zorg kan niet meer zonder ICT.  Het is nu al een bedrijfskritisch onderdeel van de medische wereld geworden, terwijl we pas net zijn begonnen. Onze creativiteit is gewoon te beperkt om ons voor te stellen wat allemaal nog mogelijk zal zijn.  Maar laten we in ieder geval zorgen dat het veilig opgeslagen en toegankelijk blijft.  Een hele zorg minder!

Dit geldt niet alleen voor ons als mens, maar ook in andere situaties. Neem onze economie. We zij het erover eens dat onze economie op dit moment best ziek is en dat we dus financiële pijn kunnen krijgen. Ierland, waar ons Europees productiecentrum staat dat ik regelmatig bezoek, kwam 3 jaar geleden diep in de problemen omdat onder andere de huizenmarkt te snel gegroeid was. De groeiende leegstand, oplopende werkloosheid en verdwijnende industrie maakten het leven er niet beter op. Evenals de teruglopende belastinginkomsten en bestedingen. Maar de Ieren accepteerden de pijn en verlaagden de ambtenarensalarissen met 7% om er als overheid weer bovenop te komen. En het heeft gewerkt. De Ierse economie komt weer op orde en de patiënt geneest voorspoedig.

Bezuinigen
Iets soortgelijks hebben we binnen EMC ook meegemaakt. Toen 2009 door de bankencrisis een slecht economisch jaar werd, moesten we flink bezuinigen. Dat kan door mensen te ontslaan of minder salaris te accepteren. In 2010 heeft het EMC personeel vrijwillig tijdelijk 5 tot 10% salaris afgestaan om te voorkomen dat we zo’n 2000 engineers en ontwikkelaars moesten ontslaan. Dit heeft geholpen die moeilijke tijd door te komen. Omdat we daarom konden doorgaan met innovatie en productontwikkeling en geen mensen hoefden te ontslaan, hebben we onze financiële situatie – ondanks de pijn – snel gezond weten te maken. Onze lange termijn ontwikkeling ging in het zelfde tempo door en de laatste kwartalen zijn weer ouderwetse ‘best quarters ever’.

Bovenstaande anekdotes vertel ik omdat ik vaak zie dat we in IT-land ook geen pijn willen lijden. We starten een nieuw project, halen moderne techniek in huis en verbeteren onze IT-infrastructuur. Maar . . . iets nieuws in huis halen, betekent ook iets ouds wegdoen. Als je dat niet doet, wordt de IT alleen maar duurder. En als totaal slechter te onderhouden. Als je ziet dat sommige ondernemingen nog applicaties hebben draaien uit de vorige eeuw, die ooit gebouwd waren als piramides om het eeuwige leven te hebben, dan zijn dat archeologisch interessante omgevingen geworden. Systemen die worden onderhouden door historisch onderlegde beheerders en engineers. Die draaien op platformen die eigenlijk ‘end of life’ zijn, maar tegen flinke vergoedingen door de fabrikanten in leven worden gehouden. We willen de pijn niet lijden ze af of om te bouwen, en intussen verdoven we de pijn met steeds hogere onderhoudsbudgetten.

Creative destruction
Dus pijn lijden hoort bij het leven, ook het IT-leven. Joseph Schumpeter sprak al lang geleden over het nuttige effect van ‘Creative destruction’. Oude bedrijven die niet vernieuwen zullen zichzelf overbodig maken. Het op een vernieuwende manier afscheid nemen van niet meer effectieve of efficiënte apparatuur of software is zinvol. Ondanks de pijn die het soms kost. Met enkele collega’s uit de IT-industrie deed ik laatst een aardige exercitie. We namen een ‘gemiddeld’ datacenter waarvan de leeftijd van veel apparatuur veel ouder was dan drie jaar. We vervingen op papier alle apparatuur door nieuwe state-of-the-art apparatuur. En wat bleek: het energieverbruik verminderde met ruim 80%, de operationele kosten halveerden en de productiviteit ging met sprongen vooruit.

Nu begrijp ik dat het 100% ‘state-of-the-art’ houden van datacenters lastig is en moeite – en dus pijn – kost, maar het resultaat zijn besparingen en behouden van een gezonde bedrijfsvoering. Daarnaast is de gemiddelde leeftijd in datacenters van dien aard, dat over 10 jaar de historische kennis en kunde verdwenen zal zijn om al die archeologisch interessante systemen te blijven onderhouden. En dan hebben we pas echt een probleem. Want als je niet meer weet hoe iets werkt en in elkaar zit, is vernieuwing pas echt een huzarenstukje geworden.

Business case
Cloud computing wordt steeds vaker aangeboden door providers met supermoderne infrastructuren en applicaties. Applicaties en apps die vers zijn en makkelijk kunnen worden vernieuwd. De business case om op dat soort goedkope diensten over te stappen, wordt dan eigenlijk alleen al bepaald door het kostenplaatje, terwijl het in huis houden van die interne services en applicaties wellicht strategisch en tactisch veel beter zou zijn. Op die wijze rollen we te snel een kant op, die wellicht niet de beste keus voor de onderneming is.

Pijn accepteren
Het slechts uit financiële overwegingen outsourcen van bepaalde ICT diensten is vaak op de lange termijn niet de beste oplossing. Zoals veel ondernemingen zo’n 10 jaar geleden de IT de deur uitdeden en nu ontdekken dat ze alle regie op dat gebied kwijt zijn geraakt. Op tijd vernieuwen én afbreken van het oude levert vaak interne situaties op waarbij de cloud niet eens echt veel goedkoper is. En dan kunnen beslissingen worden genomen op basis van flexibiliteit, effectiviteit, lichtvoetigheid, betere services en performance. Werkelijke bedrijfsafwegingen dus en niet louter financiële. Maar dan moeten we wel accepteren dat het vernieuwen en gelijktijdig afbreken pijn kan doen. Maar het houdt ons op den duur veel gezonder. Daarnaast houden we veel tijd over voor leukere dingen dan onderhoud.

Voor onze rubriek ’3 vragen aan’ spraken we met Jerry Rozeman. Hij is CTO bij Telindus-ISIT, een bedrijf dat al ruim 8 jaar partner is van EMC. We vroegen hem met name naar zijn visie op onze nieuwste introductie EMC VSPEX.

Wat is wat jou betreft voor partners het belangrijkste voordeel van VSPEX?
Met VSPEX bieden we onze klanten vooral keuze een eenvoud bij de transitie naar de cloud. EMC heeft een architectuur gebouwd op basis van best of breed technologie en leveranciers. Zo hebben wij als partner de mogelijkheid onze klanten de oplossing te bieden die het best bij hun bedrijfsdoelen aansluit. Ook is de business case sterk en eenvoudig: de implementatietijd en het transitieproces naar de cloud zijn korter. Ook zorgt de oplossing voor lagere operationele kosten. Dit maakt VSPEX een aantrekkelijke oplossing binnen ons portfolio.

Generaties volgen elkaar continu op, maar op sommige momenten is het verschil tussen verschillende groepen generaties groter dan anders.  Zo spraken we over de generatie babyboomers, de geboortegolf tussen 1942 en 1965.  Een herkenbare generatie die ‘brak’ met bestaande maatschappelijke normen in de jaren zestig.  Ook na die tijd zijn ‘herkenbare’ generaties aan te wijzen, zoals de generatie X, geboren tussen 1965 en 1982, en de generatie Y, geboren tussen 1982 en 2005.

Wanneer de eerste personen uit een ‘nieuwe’ generatie na hun opleiding de arbeidsmarkt opgaan, dus meestal zo’n 20 – 25 jaar na het begin van die generatie, worden de eerste kenmerken van die generatie zichtbaar.  Generatie Y is dus nu zo’n 5 à 10 jaar bezig aan zijn loopbaan binnen het bedrijfsleven en de overheid en elke jonge volgende nieuwe medewerker is uit die generatie. Het is aardig om te onderkennen hoe deze generatie Y anders is dan de generatie ervoor, de generatie X.  Deze laatste zijn nu immers tussen de 30 en 47 jaar oud en staat midden in het leven en carrière.  De generatie vóór hen zijn de babyboomers, de groep tussen de 47 en 70 jaar oud waarvan een deel al is begonnen met het beëindigen van het arbeidsproces

Generatie Y
De generatie Y zijn, zeg maar, de kinderen van de babyboomers.  Opgevoed in een economische periode van voorspoed en groei.  In een periode dat alles vooruit ging, met rond het jaar 2000 zelfs verwachtingen van een ‘New Economy’, een economie die nooit meer omlaag zou gaan.  Hoe anders is het geworden. Een periode volop uitvindingen en nieuwe techniek zoals internet, PC en mobiele telefonie.  Deze generatie speelde met Nintendo’s  en eerste digitale ‘games’.  Op de middelbare school en hoger onderwijs maakten zij intensief kennis met de computer, mobiele telefoon en het internet.

De enorme innovaties die nu plaatsvinden op basis van de basis-uitvindingen uit die tijd, omarmen deze generatie met liefde en als vanzelfsprekend.  Het zijn verbeteringen en uitbreidingen van hetgeen ze al in hun tienertijd om zich heen zagen.  Nog sneller internetten, de mobiele telefoon die steeds intelligenter werd en de snelle globale ontwikkeling van allerlei sociale media en cloud-diensten.

Maatschappelijke innovaties
Kortom, we zijn begonnen aan een periode van maatschappelijke veranderingen die vergelijkbaar is met hoe in het begin van vorige eeuw een nieuwe tijdgeest aanbrak.  Gedreven door uitvindingen als elektriciteit¹, de telefoon², de automobiel³ en de petrochemie⁴ ontstonden in de eerste decennia allerlei innovaties op dit gebied.  En deze innovaties hebben de daarop volgende generaties en hun maatschappij de huidige vorm gegeven.  En nu opnieuw gaan we door een periode van wezenlijke maatschappelijke verandering.

We herkennen dat niet alleen op het gebied van techniek, maar ook op gebied van ecologie, economie en arbeidsverhoudingen nieuwe vormen van organisatie nodig zijn.  Hoe die zich zullen ontwikkelen, is nog steeds een vraag, maar dat ze zullen plaatsvinden, is eigenlijk evident.
Wat betreft onze ecologie moeten we onderkennen dat ongebreidelde groei op basis van fossiele brandstoffen gebaseerd op het huidige prijspeil niet meer mogelijk en wenselijk is. Nieuwe vormen van duurzame energie lijken zich momenteel in een razend tempo te ontwikkelen.  De zonnecel wordt elk jaar goedkoper en tegelijkertijd efficiënter. Ook onze arbeidsomgeving verandert.  Begrippen als werkgever, werknemer en vakbond veranderen onder invloed van de groeiende groep zzp-ers en nieuwe kleine ondernemers met los-vaste mede-ondernemers.  Hiërarchische lagen verdwijnen, de organisatie wordt platter en het nieuwe werken verandert de wijze waarop we als organisatie samenwerken.  Werken gebeurt steeds minder alleen op kantoor; werken kan overal.  Het is de combinatie van werken en netwerken dat je succesvol maakt.

Daarnaast komen we terug van het individualisme dat begin deze eeuw zijn hoogtepunt had.  We zijn steeds vaker ‘lid’ van allerlei communities.  Zowel fysiek als virtueel.  Je netwerk en aanwezigheid op social media bepalen wie je bent.  Je kunt ‘je eigen merk’ worden, door je aanwezigheid op al die ontmoetingsplaatsen goed te ontwikkelen en te marketen.  In die grote hoeveelheid snel veranderende communities voelt generatie Y zich helemaal thuis.

De generatie Y zal in belangrijke mate deze nieuwe maatschappelijke inrichting gaan bepalen, zodra zij de komende tien tot twintig jaar werkelijk organisatorische en maatschappelijke verantwoordelijkheden krijgt.  Een periode dat we definitief de huidige recessie van nu achter ons zullen laten.  Een nieuwe periode waarin de wereld werkelijk een dorp zal worden.

Met alle daarbij behorende veranderingen in wereldorde en maatschappij.  Dat we in Europa beseffen dat samenwerking en het hebben van één munt enerzijds discipline vraagt, maar anderzijds ook solidariteit.  Dat we leren van fouten uit het verleden en die ook kunnen vergeven en vergeten.  Een flinke opgave waar we uitermate goed de hulp van de nieuwe generatie Y kunnen gebruiken, inclusief hun frisse kijk op de huidige informatiemaatschappij.

—–

Uitvindingen uit de 19^de eeuw vormden de innovaties en samenleving in de 20^ste eeuw:
1)      Elektriciteit: 1886, Heinrich Hertz
2)      Telefoon: 1876 octrooi Graham Bell
3)      Automobiel: 1885 patent eerste echte verbrandingsmotor, Gottlieb Daimler
4)      Petrochemie: 1891 kraakproces uitgevonden door Vladimir Sjoechov

In de eeuw van alom aanwezige informatietechniek, is het voor iedereen een stuk makkelijker geworden bij te dragen aan onze maatschappij. Op vele manieren kunnen burgers, klanten, consumenten, leden of geïnteresseerden worden betrokken bij allerlei processen. Tegenwoordig spreekt men dan ook wel over het begrip ‘crowdsourcen’, een groep personen benaderen voor hun mening of ideeën. Wikipedia vermeldt daarvoor een mooie definitie van Nederlander Henk van Ess : “Crowdsourcing is het bundelen van kennis van bereidwillige experts die voor niets een probleem willen oplossen en het antwoord gratis willen delen met anderen”.

Een fantastische mogelijkheid voor velen om op deze wijze, bijna gratis, deze kennis en kunde te gebruiken. En ik zeg bijna gratis, omdat om van deze mogelijkheid gebruik te maken, er wel een proces moet zijn dat dit mogelijk maakt. En dan bedoel ik niet eens de informatie-infrastructuur om zo’n groep van bereidwillige experts te benaderen. Met alle sociale media van nu is dat niet langer de grootste uitdaging. Nee, ik bedoel meer de instelling en acceptatie van de uitvoerenden, dat deze kennis en kunde – op sommige plaatsen – in tegenspraak zou kunnen zijn met de eigen mening of oplossing. Anderen vragen om een bijdrage vraagt bij voorbaat een open geest en instelling. Acceptatie van commentaar.

Verschuilen
Het gaat in onze complexe maatschappij steeds meer om het resultaat dan de procedure. Helaas zien we dat door alle complexiteit waarbij we het geheel bijna niet meer kunnen overzien,veel bestuurders zich achter de procedure verschuilen, als het eindresultaat niet optimaal blijkt te zijn. Accepteren dat men fouten maakt en zodanig georganiseerd zijn dat men van fouten snel kan leren, is dan noodzaak. Ik kan mij herinneren dat in de jaren 80 – 90 de filosofie van “First Time Right” een hoge vlucht nam. Uitgangspunt was dat men bijvoorbeeld een product in één keer 100% goed wilde ontwerpen. Hiermee kon men alle fouten, terugkoppelingen, reparaties en irritatie in het productieproces elimineren.

Helaas de mens is niet onfeilbaar. Dus werd het zaak om het ontwerp iteratief uit te voeren. Een snel gecreëerd 90 % goed ontwerp kon men eveneens snel, door het iteratief te  toetsen op fouten, verbeteren naar de gewenste 100%. Hierdoor ‘leek’ het schijnbaar een ‘First Time Right’ product. Maar als je achter de coulissen van de ontwerpafdeling keek, werden daar vele ‘fouten’ snel en effectief hersteld.

Fouten
Het grootste probleem is het accepteren dat iets in eerste instantie gewoon niet goed genoeg kan en mág zijn. In elk proces worden fouten gemaakt, dingen over het hoofd gezien, door haast dingen vergeten etcetera. Dat is menselijk. Er wordt geen software zonder fouten ontworpen. Het gaat erom te accepteren dat er fouten worden gemaakt en een terugkoppeling in te bouwen om die fouten – ook later – te herstellen. Een mindset. Geen gelijk willen hebben omdat de procedure goed is uitgevoerd.  Gewoon: sorry, de fout wordt hersteld!

Ik herken helaas op vele plaatsen die helaas typische ambtelijke werkwijze van procedureel werken en daarop aangesproken willen worden. Ook in het kleine dorpje waar ik woon. Hier toetsen veel intelligente en betrokken inwoners elk raads- of collegebesluit, zeker als het hun eigen woonomgeving betreft. En met onze nieuwe informatiesystemen zijn steeds meer mensen én op de hoogte van deze besluiten én beter in staat terugkoppeling te geven op de kwaliteit van dat besluit. En ja, dat levert soms wel eens vervelende situaties op.

Als het bestuur zich gaat verschuilen achter goed gevoerde procedures en niet wil accepteren dat iets toch niet goed genoeg was, ontstaan loopgraafgevechten die soms zelfs tot de rechter worden gevoerd. Zonde van alle inspanning, kosten en irritaties. Dit kan makkelijker en beter door bijvoorbeeld sorry te zeggen en de fout te herstellen.

Uitdaging
Het inzetten van crowdsourcing-technieken, of noem het digitale burgerparticipatie,  om onze publieke bestuurs- en besluitvormingsprocessen te verbeteren, zou een prachtige uitdaging zijn. Al eerder heb ik in een blog – ‘Een betere overheid begint bij jezelf’ – gesproken over de app ‘BuitenBeter’ waarmee burgers de gemeente snel en efficiënt kunnen informeren dat ‘ergens’ in de gemeente iets niet goed gaat. Een kapotte lantaarnpaal, een scheve stoeptegel, een omgewaaide boom, kortom al die kleine zaken, die mits snel gemeld, ook snel kunnen worden verholpen. Fantastisch toch?

Dit zou natuurlijk met steeds meer overheidsbeslissingen kunnen gebeuren. Voordat alles in beton wordt gegoten, de mogelijkheid scheppen dat burgers en andere betrokken snel en efficiënt worden geïnformeerd over te nemen besluiten. Even de toets doen of het al 100% is. En wellicht ontdekken dat de laatste 5 of 10% door derden wordt aangeleverd. Gratis en deskundig advies.  Natuurlijk besef ik dat dit op veel plaatsen omslag vraagt in denken en geloven in eigen onfeilbare deskundigheid. Maar ik ben een optimist en denk dat als men dit niet omarmt, uiteindelijk de wal het schip zal keren. Tenslotte is de overheid van ons allemaal en mogen we allemaal ons steentje bijdragen. Verstoppen in burchten en procedures is verleden tijd.

Verfrissend
Op veel plaatsen in Nederland zie ik fantastische initiatieven en voorbeelden waar de voordelen van de informatietechniek worden omarmd om het openbaar bestuursproces te verbeteren, te versnellen en transparant te maken. Met als gevolg een burger die – hoewel kritisch – graag deelneemt in dit proces. Een win-win situatie die de kloof tussen burger en bestuur wonderbaarlijk snel dicht. Een mooi resultaat met een verfrissende procedure!